Nieuwe pagina | Nieuwe pagina | Berthus en Nelly Oktober | Telefoonkaarten japan | Nieuwe pagina | Nieuwe pagina | Cuttlebug embossing folders en stanzen | Double Do Alfabet | Nieuwe producten cuttelbug Verkrijgbaar!!!! | Kaarten gemaakt met de cuttlebug | Algemene informatie | E-mailformulier | Gastenboek | Weblog | Abdim ooievaar | Afrikaanse Gaper | Afrikaanse Maraboe | Afrikaanse Nimmerzat | Afrikaanse Wolhals Ooievaar | Hamerkop ooievaar | Indische Gaper | Indische Maraboe | Indische Nimmerzat | Indische Wolhals Ooievaar | Jariboe | Javaanse Maraboe | Maleise Nimmerzat | Schimmelkop Ooievaar | Schoenbek Ooievaar | Vorkstaart Ooievaar | Witte Ooievaar | Zadelbek Ooievaar | Zwartnek Ooievaar | Zwarte Ooievaar | Zwartsnavel Ooievaar | Wantlist Stork Stamps | Ooievaars postzegels | Ooievaar telefoonkaarten | Double Stork items | Ooievaar postzegellijst | Maximumkaarten | 1e Dagenvelopen | Ooievaar boeken en folders | Ooievaarverzameling | Ooievaarkaarten | Ooievaars schedels en skelletten | kerstkaarten met de cuttlebug

 

 

INDISCHE WOLHALS OOIEVAAR

DISSOURA EPISCOPUS EPISCOPUS

 

borneo wolhals ooievaar 1

 

 

 

ANDERE BENAMINGEN

Nederlands :  Borneo of Storm ooievaar
Thais :  Nok kra su-um
Pasir Panjang :  Burung ginti
Lengte staand :  85 cm

 

 

UITERLIJK

De Borneo wolhals ooievaar is een grotendeels zwarte middelgrote ooievaar. Staand 85 cm groot, met een witte achternek, buik en onder de staart. De volwassen kleur en patroon zijn bijna hetzelfde als de wolnek ooievaar, maar hij is iets kleiner. Inclusief de zwarte kap, de donzige witte kanten en rug en nek, donkere lijfveren, een witte buik en onderstaart veren. Anders dan de wolnek ooievaar, die heeft een volledig witte nek. Zwarte veren bij de Borneo ooievaar die opgetrokken zijn aan weerszijden van de nek in twee punten. Het enige wit op de kop en nek is zichtbaar op de wangen en nek en een klein stukje naar beneden over de middellijn van de voornek voor ongeveer een derde. De zwarte kap heeft een definitieve lijn waar hij de nek raakt, net als bij de andere wolnek ooievaar maar dan een beetje meer uitgebreid. Komend van af de snavel en naar achteren tot aan de achternek. De zwarte staart is diep gevorkt, gecontrasteerd met de lange witte onderstaart veren. De snavel is rood van kleur, vaak met wat roze rood oranje aan de zijkanten en een gele punt. Een aanzienlijk gebied van kale huid is dof oranje tot oranje geel of goud. Met name onder de ogen is deze naakte gouden huid een beetje gezwollen. De poten en tenen van een volwassene zijn dof rood met donkergrijze verbindingen, maar worden vaak bedekt door uitwerpselen wat ze een valere kleur geeft. De iris is rood. Een in gevangenschap gehouden Storm ooievaar in Walsrode, Duitsland, als jong aangekomen in 1988 had in mei 1989 een streep van helder oranje, kale huid aan de onderzijde van de ellepijp, wat zichtbaar werd als de vleugels gespreid waren. Beide sexen zijn gelijk, hoewel net als bij andere ooievaars het mannetje iets groter is. In een nest in Sumatra, was een van de ouders een beetje groter en glom meer op de borst, keel en nek, dit bleek het mannetje te zijn.

 

 

VERENKLEED BROEDSEIZOEN

De snavel en zachte delen lichten op tijdens het broedseizoen de snavel wordt rood tot oranje rood. De keel, kaken en een gedeelte van de kale oranje huid wordt roze oranje tot aan de nekveren. Een groot gedeelte rond de ogen is geel/goud kleurig.

 

 

VEREN KLEED JONGEN

Jongen van 1-3 dagen oud zijn bedekt met een witte dons vacht, met een zwarte snavel en een zwarte kap.

In minder dan een maand worden ze twee maal zo groot en de zwarte veren beginnen te groeien op hun keel, vleugels en lijfjes. Hun snavel is zwart/grijs met een geel/oranje punt. De kale huid begint is eerst vaalgeel en veranderd in een donkergrijs. De iris van nestjongen is bruin. Hun poten zijn eerst lichtgeel, maar veranderen geleidelijk in roze met donkere verbindingen. De bedekte delen van de zwarte veren nemen snel toe na 30 dagen.

Na ongeveer 45 dagen zijn de jongen qua veren kleed hetzelfde als de volwassenen, maar ze zijn kleiner en hebben kortere snavels. Ze zijn volledig volgroeid na 60 dagen. Anders dan de volwassenen zijn de zwarte veren op de kop uitgestrekt van de ogen tot aan de basis van de snavel. De poten zijn donker grijs vlees kleurig, maar de voetwortel veranderd in een dof rood/oranje na ongeveer 3 weken. Jongen in gevangenschap hebben een bruiner en doffer veren kleed dan de ouders. Ze hebben een iets voller veren kleed in de nek en de roze oranje gebieden van de kale huid is een minder intensieve kleur goud. Hun snavels zijn lichter rood dan bij volwassen Borneo ooievaars.

 

 

GELUID

Een Borneo Wolhals ooievaar die geobserveerd werd in gevangenschap in Walsrode, Duitsland, op 10 Mei 1989 liet een serie van sissend gefluister horen, welke vrijwel hetzelfde klonk als het geluid van de Wolnek en de Abdim ooievaar. Ze waren niet hard maar wel hoorbaar op 15 meter afstand. Ergens anders is het geluid van een volwassen Borneo ooievaar beschreven als “Karau” en dat van nestjongen als een luid scherp “ Krack Krack Krack”. Bedelroepen van de jongen hebben zo hun eigen karakteristieke geluid een soort kikker achtig “ Shhrekeh, keh keh keh”.

 

 

VLIEGWIJZE

Deze soort is vaak hoog vliegend te zien boven rivieren en bossen. Zoals bij de andere ooievaars soorten, werkt het vlieggedrag aanstekelijk, als een vogel opvliegt vliegen de anderen mee. Van onderaf bekeken is de nek van de Borneo ooievaar wollig donker.

 

 

BORNEO OOIEVAAR EN ANDERE OOIEVAARS

Ondanks dat de leefgebieden van de Borneo ooievaar en ander Wolnek ooievaars elkaar overlappen zijn de twee soorten ecologisch gescheiden. Omdat de Borneo ooievaar met name de voorkeur geeft aan ongestoorde bosgebieden en de Wolnek ooievaar leeft meer op open terrein en is vaker te zien in een druk bezochte omgeving.

De Borneo ooievaar is iets kleiner als de Wolnek ooievaar.

 

 

DISTRIBUTIE EN POPULATIE

Deze soort komt voor in Borneo en Zuid Oost Sumatra en is een onregelmatige bezoeker van het schiereiland Malaysia en Thailand. Hij is recent nestelend gesignaleerd in Zuid Thailand en in Zuid Sumatra. De meerderheid van de recent geziene Borneo ooievaars leven in Borneo, waar hij bijzonder is maar wijd verspreid. In de jaren 80 is hij gezien in Centraal Kalimantan, Oost Kalamantan, ten oosten van Sarawak, Brunei en oost Sabah. In Sumatra en naburige eilanden werden een aantal gezien. Een enkele exemplaar werd gezien ten oosten van Sumatra, en een andere in Noord Pagai, West Sumatraans eiland. Er zijn verschillende meldingen van Borneo ooievaars in Malaysia, inclusief Sungei Tekam bos reservaat en Kuala Lompat en recenter in Taman Negara en op de Pahang-Johore grens. De ontdekking in 1986 van een nest van de Borneo ooievaar in Zuid Thailand bleek gerangschikt te zijn van de soort die verder in het noorden leefden.

 

 

TREK

Er is niets bekend over het trekgedrag van deze ooievaar. Waarschijnlijk hebben ze geen echt trekgedrag als de ander ooievaars. Maar de ooievaars verplaatsen zich waarschijnlijk wel als antwoord op de lokale condities.

Voorbij gaande Borneo ooievaars zijn zo’n 20 km van hun nestgebieden in Sumatra gesignaleerd.

 

 

AANTALLEN

De ongewone bezoeker werd regelmatig alleen of als paartje gezien. Het is nooit een talrijke soort geweest, hun aantal is waarschijnlijk sterk afgenomen en is nu overal ongewoon. In West Maleisie, zijn recente tellingen in de reeds eerder aangegeven delen slechts 95 in 1976. Nadien zijn er slechts een of twee Borneo ooievaars gezien.

Een ongewone concentratie van 12 Borneo ooievaars was gezien in Brunei in 1969 in 1981 waren dit er 30 en 6 werden er gezien in een groep van 1-3 bij elkaar in Oost Kalimantan langs de Telen rivier in 1987. Meer dan 7 individuele Borneo ooievaars zijn gezien nabij de Sembilang rivier in Zuid Sumatra. Een telling van de lokale populatie in Indonesië ( inclusief Kalimantan en Sumatra) was in 1989 minder dan 300. Van alle soorten ooievaars van de wereld is deze soort het minst talrijk.

 

 

ECOLOGIE

De Borneo ooievaar is een solitaire soort en leeft in dichte bossen en moerassen bij rivieren en overstroomde gebieden. De meeste ooievaars werden gevonden langs de rivieren van Adjacent tot in het dichte bos. In Borneo wordt hij vaak waargenomen in open, grasrijke zoetwater moerassen, welke gevormd worden door de periodieke overstromingen van rivierbanken in afgelegen bossen en zelfs in rijstvelden. In Sumatra is hij frequent te zien in moerassen en bij bospoelen.

 

 

NESTOMGEVING

In Thailand nestelen ze in een omgeving van dicht beboste laaglanden met hele hoge bomen. Bomen van 10 cm diameter op borsthoogte zo’n 500-800 bomen per hectare, waarvan 80/90% van de hemel bedekt is. De ondergrond is met name bedekt met rottende planten en bamboe, heesters en klimplanten. Over het algemeen lijkt deze soort niet erg tolerant of gestoord te worden in hun leefomgeving als de Wolnek ooievaar.

 

 

FOERAGEERGEDRAG

Er is maar weinig bekend over het foerageer gedrag. De Borneo ooievaars foerageren langs de modderbanken van hoofd rivieren in Centraal Kalimantan. De Thaise naam van de Borneo ooievaar is afgeleid van de manier van vissen, door stil te staan langs de rivierbanken in het dichte bos. Nestelende volwassen Borneo ooievaars in Sumatra foerageerden met name in primaire moerasbossen 2-3 km van het nest. Ze zijn voornamelijk actief in de vroege ochtend.

 

 

VOEDSEL

Slechts weinig is bekend van het dieet van de Borneo ooievaar. De vissen die de ouders naar het nest brachten waren meestal 5-7 cm lang en wogen 10-30 gram.  Tevens eet hij kikkers en wormen van 10-15 cm lang en ik Borneo aardwormen.

 

 

NEST

Het eerste nest in Zuid Thailand werd ontdekt in 1986 ( 27 September). Het nest was 19 meter hoog gebouwd in een vorm van een 27 meter hoge boom aan de rand van de Khlong Mon een zijrivier van de Khlong Phra Saeng op 69 meter boven het zeeniveau. Dit is in de Khlong Saeng beschermd wild reservaat in de Surat Thani Provincie in Thailand. Het nest was een plat platvorm van 15 cm diep met een diameter van 50 cm. Het wordt gemaakt van droge takken van 15-60 cm lang en wordt afgewerkt met droge bladeren en wat dons. Op 26 April 1989 werd een half afgemaakt nest, 2e gevonden in het Sembilang gebied in Zuid Sumatra. Dit maal aan de kant van een 8-12 meter brede rivier, zo’n 20 km stroomopwaarts van de zee. Vlakbij de grens tussen mangrove en zoetwater moeras bos binnen 5 km van het nest . 82% van dit gebied was primair moerasbos en 17% mangrove gezien op satelliet foto’s.

Het nest was 8.3 meter boven de rivier op een zijtak van een 18 meter hoge boom. Het nest platvorm was 30-40 cm in diameter en 10-15 cm hoog. Gemaakt van zijtakken van dezelfde boom afgewerkt met bladeren.

 

 

GEDRAG

Er is practisch niets bekend over de hofmakerij. Maar komt waarschijnlijk sterk overeen met dat van de wolnek ooievaar. In Sumatra is maar weinig gezien van ritueel gedrag. Zodra de ene ooievaar op het nest terug komt met voer voor de jongen vliegt de andere ouder direct weer weg. Als kraaien of apen het nest benaderen, spreiden de ouders hun vleugels uit over hun kroost. Iets wat ook bekend is bij de Vork staart ooievaar en bij de andere wolnek ooievaar. De Borneo ooievaar in Walsrode liet en kleine op en neer beweging zien. Door zijn snavel horizontaal op te heffen en dan 15-20 keer op en neer te bewegen, terwijl hij zijn snavel ongeveer 20 graden boven horizontaal hield.

 

 

BROEDGEWOONTES

Er is maar weinig bekend over het gedrag op het nest. Toen het eerste nest op 27 September werd ontdekt waren de ooievaars blijkbaar al aan het broeden. Twee jonge Borneo ooievaars kwamen uit het ei op 21-24 Oktober.

En toen ze 1-3 dagen oud waren was al zichtbaar dat ze zich goed beweging loos konden houden als ze de luidde roepen van de kroon slang adelaar hoorden. Op 22 November was het nest vernield en de jongen waren gestolen door een lokale dorpsbewoner. Ze waren gevangen voor het Educatie Centrum van Natuur en wild in het nabij gelegen Surat Thani.  Hier werden ze gevoerd met kleiner stukjes zoetwatervis. Toen ze van het nest werden gehaald waren ze olijf bruin met zwart, maar nadat ze schoon waren gemaakt waren ze voornamelijk wit. Het enige ei van deze Borneo ooievaar die bewaard is gebleven voor de wetenschap ligt in het museum Bogor in Indonesië.

Op een ander nest brachten de volwassen Borneo ooievaars 5x per dag voedsel aan tijdens de eerste maand, en twee keer tijdens de daarop volgende maanden. Het voedsel werd opgebraakt door de ouders en opgepikt door de jongen. Terwijl de jongen in het nest bleven, sliepen de beide ouders ook in of naast het nest.

 

 

HERKOMST

De Borneo ooievaar vormt duidelijk een aparte groep samen met de Wolnek ooievaar binnen het ras van de ooievaars.

 

 

BEDREIGING

Deze Borneo ooievaar is duidelijk in gevaar in zijn leefomgeving door herindeling van het landschap, kappen van bomen en door de jacht. Ondanks dat hij geregistreerd staat als beschermd in Indonesië, Sarawak en Thailand, geeft dit echter niet de garantie tot bescherming en acties voor instandhouding. De sage van het ontdekken van het eerste nest in 1987 wordt nu bedreigt door de dam die is aangelegd, de lokale jagers en daarnaast de situatie in Azië. Er is nauwelijks animo voor het instandhouden van de natuurlijke gebieden. Bij het tot stand komen van de dam is er nauwelijks rekening gehouden met de situatie van de ooievaars. Het standpunt van de regering was “een vogel is mobiel en dus in staat om weg te vliegen”, wat niet gezegd kon worden van de overstromingen.

Het is niet duidelijker uit te drukken dan met deze tekst dat de Borneo ooievaar hier de verliezer is. Want geen enkel standpunt is hier tegen opgewassen als de regering deze beslissingen neemt. WB King begon in 1981 met de extreme vernieling van de bossen in Borneo, wat een grote oorzaak is van de achteruitgang. Dit gebeurd nu over heel zuid oost Azië. De enige hoop voor het behoud van deze soort is dat sommige gebieden volledige bescherming krijgen, niet alleen tegen de houtkap, of het bouwen van waterkeringen, maar ook tegen de jagers. Borneo ooievaars worden waarschijnlijk afgeschoten voor voedsel. De jagers zijn vaak niet eens daar om vogels te schieten als traditie, maar zijn in dienst van de regering. Hoewel er hier en daar Borneo ooievaars worden afgeschoten vormt de herindeling van hun leefomgeving een veel groter gevaar. Naast de beschermde bosgebieden zullen ook grote stukken land daaromheen beschermd moeten worden, zodat de Borneo ooievaar ook voldoende foerageer mogelijkheden heeft en mogelijk weer tot broeden komt. Het gevangen nemen van met name jonge nest vogels voor lokale dierentuinen is de laatste jaren afgenomen. Borneo ooievaars zitten onder andere in dierentuinen in Kuala Lumpur, Maleisië en in Walsrode, Duitsland. De prijs van deze soort op de vogelmarkten in Singapore is verdubbeld van $300,= tot $600,= het afgelopen jaar (1990). Deze stijging is niet in bedwang te houden, en kan ervoor zorgen dat dit de fatale klap wordt voor zo’n aparte en lokale vogelsoort.

 

Laatste wijziging op: 01-08-2007 08:48